|
|
|
 |
 |
 |
Sarong bangui (isang gabi), bago ako natulog naitanong ko sa Papa ko “Ba’t magkaiba ang salita nyo ni Mama tapos kami nila Kuya at Ate iba din?”
Sabi niya “Ewan ko, ang dami mong tanong. Matulog ka na, may school ka pa bukas“.
Kinabukasan, nakalimutan ko na itanong uli at hindi na rin naalala ng aking mahal na Tatay. Hanggang ngayon, twenty years na ang nakalipas nang itinanong ko yun, hindi ko pa rin alam ang sagot.
Lumaki ako sa probinsya ng Naga kung saan ang aming salita ay Bikol Naga. Ang Papa ko ay galing sa probinsya ng Partido at ang Mama ko naman ay Albay. Dati rati, akala ko isang dialect lang ang Bikol ngunit ito pala’y nahahati pa rin sa maraming uri. May Bikol Naga, Bikol Partido, Bikol Calabanga, etc.
Ang weird, sabi ko kay Papa.
Ba’t magkaiba pa ang salita niyo samantalang ang layo lang naman ng Partido sa Albay ay parang Sucat to Malabon (traffic included)?. Eh, bakit sa Maynila – iisa lang ang salita (Tagalog)? Tapos tayo maliit na nga lang na probinsya, iba-iba pa ang dialect.
Ewan ko nga, ika ni Papa, Ang dami mong tanong.
Pinagmasdan ko si Papa. Matanda na nga siya, pero siyempre hindi ko sinabi sa kanya. 55 pa lang daw siya. Several years ago, yun din ang sabi niya sa akin. Halos kulubot na ang kanyang mga kamay habang sinusuklay ang kanyang buhok at linalagyan ng hair color para matakpan ang mga puting buhok. Obviously, Papa’s girl ako. Siya lang ang madalas kong kulitin at kwentuhan sa bahay. Nang mamatay ang aking Mama, sabi ko ako na ang mag-aalaga sa kanya.
Nagtataka lang ako kung paano niya kaya niligawan si Mama at paano sila nagkaintindihan. Halimbawa sinabi ni Papa “Aw, nagkakan ka na? Kakan giraray kita” Tapos ang isasagot ni Mama “Diri na, sa baloy na lang ako kaon” (Translation: Kumain ka na ba? Kain uli tayo // Huwag na, sa bahay na lang ako kakain.) Nakakatuwa naman isipin na ang isang salita na iisa ang kahulugan ay binabago lang ang spelling, dagdag o bawas letra ay panibagong salita na uli. Katulad ng salitang “kain”, sa Naga eto ay “kakan” at sa Albay naman “kaon”. Pero meron din namang salita na talagang ibang-iba kagaya ng “harong” o “baloy” na ang ibig sabihin ay “bahay” sa Tagalog.
Sabi ko nga sa sarili ko, dapat maging proud na ako dahil tatlong klaseng language ng Bikol ang alam ko. Pero siyempre marunong din naman ako ng wikang Filipino o Tagalog. Medyo barok nga lang kasi pinaghahalo-halo ko minsan ang Bikol at Tagalog.
Nang lumipat na kami sa Maynila, nabago ng konti ang mundo ko. Siyempre, Tagalog na din ako. At may Taglish pa. Most of the time, mas gusto ko yung Taglish. Hindi dahil sa nag i-inarte o conio kuno, ang totoo niyan ay hindi ko lang talaga alam ang tamang salita. Minsan sabi ko, “Ang laki ng bakuran” na kung saan ang appropriate palang salita ay “Maluwag ang bakuran”
Recently din lang , nag text ako sa boyfriend ko. Sabi ko:
Late lunch na po. Kumain ka daw.
Message Sent.
1 message received.
Sino may sabi?
I laughed.
Hayayay, me and my tulirong Tagalog.
(“Daw” in Bikol is equivalent to “Nga”. So it’s like: “Kumain ka nga”)
PS: Sa bahay nga din pala ni boyfriend, minsan ang usapan ay Kapampangan (primarily spoken in the provinces of Pampanga). Wala akong maintindihan, parang mga huni ng ibon sa bilis eh. So, goodluck na lang sa akin. Panibagong adventure uli sa panibagong wika.
What I have here are happy accidents designs, free verse in spontaneity, unconventional shots, twisted angle and unsung beauty of whatever-ness.
Wordpress, XHTML, PHP, CSS, Adobe CS; Macromedia, Creativity, Inspiration
andianka said,
aw… bicolana in wika2007 (legazpeña ako). welcome sa contest! hehehe… this is a really nice entry. good luck!
sarah said,
Ay, grabe. Buti ka pa, multi-lingual! Ako Filipino tsaka English lang ang alam. Gusto ko rin matuto ng ibang wikang Pinoy. Haaaaay~
Anyway. Ang cute ng post mo. Slice of life baga. Nice. Good luck!
Joni said,
Nice post! Naaliw ako. hehe! Weird kse may mga similar words ang Bicol at Ilonggo (like dun sa example mo, “diri” and “kaon” din ang ginagamit sa Ilonggo, same meaning din). I thought maiintindihan ko ang salitang Bicol dahil Ilongga ako, pero hindi rin eh. Pag napapakinggan ko ang mga friends ko na taga-Bicol, di ko sila mainitindihan! hehe.
Most of the time, mas gusto ko yung Taglish. Hindi dahil sa nag i-inarte o nag coconio-coniohan, ang totoo niyan ay hindi ko lang talaga alam ang tamang salita. –> Naka-relate ako dito! haha. Inaasar nga ko ng officemates ko sa unang work ko, dahil sa mga English words na consistent kong ginagamit. Sorry naman. :))
My mom’s Kapampangan nmn. Pag nasa Pampanga kami, naiintindihan ko ang mga tao dun (except lng ang napaka-complicated na words). Kahit anong try ko nmn, di tlga ako makapagsalita ng Kapampangan, nakakatawa pakinggan pag ako nagsasalita! so nagtatagalog nlng ako, flexible nmn ang mga kapampangan eh, compared to ilonggos. hehehe.
ay nako, ang haba na neto. sensya na! lol.
Gean said,
“Ang laki ng bakuran” instead of “Maluwag yung bakuran”. Marami tayong ginagamit na phrases na iba yung meaning pero kadalasan mali yung tamang wordings. Tulad nalang nung “Tumabi ka sa sasakyan, baka masagasaan ka” instead of “Lumayo ka sa sasakyan”.
Nakakatuwa naman yung text mo sa boyfriend mo. Gara lang, yung “nga” pala e sa ibang dialect e “daw”.
Wow para pala ‘to sa Wika2007, good luck. :)
Filipinayzd said,
@Gean – Ang mga gumagamit nyan mga sekond ispiker ng Tagalog. Marunong ka ba ng wika nila?
Macka said,
Oragon! :D
Liz said,
@All – Yay, natuwa naman ako at nagustuhan nyo entry ko. Marami akong natutunan! Salamat! Haha, uncomfy talaga ako mag-Tagalog. Let’s support Wika2007! :d
@Joni – oo nga pareho ata kayo ng probinsya ni Shavei? Kasi minsan nakita ko sa comment mo sa kanya…wala akong naintindihan lol!
links for 2007-08-09 « PinoyBlurker @ PinoyBlogoSphere.com said,
[...] Tuliro | Paradise Philippines| Filipina web designer & Filipina blogger [...]
links for 2007-08-09 « PinoyBlogoSphere.com | PhilippineBlogoSphere.com said,
[...] Tuliro | Paradise Philippines| Filipina web designer & Filipina blogger [...]
Sarj said,
haha. the last one is funny. :P tuliro nga :D i hope you win. goodluck! :)
Paradise Philippines | New Maria - Community of Modern Day Women | Filipino Designers, Filipino Bloggers & Filipino Writers said,
[...] For more details, visit: Wika2007 Blog Writing Contest Related Links: Entry to WIKA2007: Tuliro by Liz Buenaflor [...]
uy, pakontes! jojoin ako, jumoin na kayo, jojojobongga ito! « kuro-kuro-ko-to said,
[...] Tuliro by Lizbeth Buenaflor [...]
Tuliro - “Anyone Can Blog” | Pinoy Bloggers Society (PBS) - PinoyBlogoSphere.com said,
[...] This was originally posted at http://wellwhatever.com/?p=193 [...]
My said,
Hi! Napadaan lang ako sa blog mo thru Mybloglog. Nakakatuwang basahin ang post mong ito. And my nakuha akong facts na yung ibang salita sa Bikol ay parang kagaya rin ng Bisaya, hehee! Keep learning more languages.
Liz said,
Thanks My! Well, cguro dahil nasa pinakababa na ng southern luzon yung bicol kaya may similarities na sa language :D
www.pinoyblogosphere.net said,
Tuliro by Lizbeth Buenaflor
Tuliro
by Lizbeth Buenaflor
Official entry to the Wika2007 Blog Writing Contest
MINDANAOKINI - this is Mindanao » Blog Archive » journey in the language of the heart said,
[...] ay syang mahalaga na dapat natin simulan pagyamanin upang hindi maging <em><a href=”http://wellwhatever.com/?p=193” target=”_blank”>tuliro</a></em> gaya ni <a [...]
Wika2007 Official Entries - “Anyone Can Blog” | Pinoy Bloggers Society (PBS) - PinoyBlogoSphere.com said,
[...] Tuliro by Lizbeth Buenaflor [...]
PBS Wika2007 Official Entries by The Philippines According to Blogs said,
[...] Tuliro by Lizbeth Buenaflor [...]
L.A said,
Haha parehas pala tayo ng inisip nung bata pa “Ang weird” buti ka nga nakakapag-salita nun ako Tagalog at English lng eh…
Wika 2007, Time to Vote! said,
[...] Tuliro by Lizbeth Buenaflor [...]
VOTE NOW for WIKA 2007 said,
[...] Tuliro by Lizbeth Buenaflor [...]
Sari-sari | Paradise Philippines| Filipina web designer & Filipina blogger said,
[...] Ito ay sa kadahilanang hindi naman ako laking Maynila (ako po’y Bicolana) kaya’t barok talaga ang tagalog ko. (Hmm, disadvantage nga lang nito ay kung paano babasahin ng Google Adsense at ng ibang advertisers [...]
ducks said,
Hi Liz! Marhay na aldaw Liz! Wow magayon na entry! Good luck sa Wika 2007! =)
Shari said,
Onga eh, ang daming dialects ng iisang lenggwahe. Naaalala ko nung nasa Baguio pa ako, di ko alam, Ilokanong Ilocos Sur, Ilokanong Ilokos Norte, Pangasinense, etc pa ang naririnig ko. Hehe.
tye said,
Wala lang, naaliw lang ako sa Wika2007 entry mo.
Kung iisipin advantage yung makagisnan ang iba’t ibang wika pa sa bansa natin bukod sa Tagalog. Yung iba kasi Tagalog at English lang ang alam. At least ikaw (at ako na rin) ay masasabing multi-lingual dahil hindi lang yung 2 wika na yon ang alam natin.
Pero gaya ng implied realization sa isinulat mo, kahit pa iba iba tayo ng wika, nagkakaintindihan pa rin tayong mga Pinoy. Astig no?
Aileen Apolo said,
I know the feeling, they speak different dialects here at home as well and Bicol is one of them. I understand it quite fluently but definitely cannot speak it. So sometimes, I end up so messed up haha.
Krissy said,
Mapangirit ang entry mo Liz! :) Kung sa Albay dialect, makaulok! Kung sa Partido area, Aw mapangirit man baga an. Hehehe!
Magis! :)